Italia i rikthehet qymyrit, kriza e Hormuzit ringjall burimin e vjetër të energjisë

Në Azi, qymyri ende përbën 50% të përzierjes së energjisë dhe termocentralet e çaktivizuara po rikthehen në punë. Italia po e shtyn heqjen graduale të qymyrit deri në vitin 2038. Dhe miku i Trump dhe mbreti amerikan i qymyrit po ndërton një pasuri mbi krizën.

Me çmimet e naftës mbi 2 euro për litër, aeroportet që po fillojnë të mbeten pa naftë dhe një skenar të përgjithshëm shtrëngimi që mund të anulojë pushimet verore dhe raftet e supermarketeve bosh në muajt në vijim, do të pendohemi që nuk instaluam panele diellore në çatitë tona.

Kriza energjetike pas sulmit amerikan dhe izraelit ndaj Iranit ka treguar edhe një herë, pas luftës në Ukrainë, se varësia nga fuqitë e huaja që kontrollojnë hidrokarburet është një ide e tmerrshme dhe shumë e kushtueshme. Ndërsa ne paguajmë një pasuri për një sarbrator të makinës sonë, disa po fitojnë një pasuri nga rilindja e tregtisë së qymyrit.

Historia e tranzicionit energjetik është, të paktën pjesërisht, një histori objektivash të shpallura dhe të shtyra vazhdimisht. Në dhjetor 2023, Komisioni Evropian vuri në dukje se planet kombëtare të shteteve anëtare ishin të pamjaftueshme për të përmbushur objektivat klimatike të vitit 2030. Për ta arritur këtë, sipas vlerësimeve më të fundit, do të nevojiteshin afërsisht 660 miliardë euro në vit deri në vitin 2030, një shifër që asnjë qeveri nuk e ka vënë ndonjëherë në tryezë me bindjen e nevojshme. Kjo vjen në një kohë kur shpenzimet e mbrojtjes po kërkojnë gjithnjë e më shumë investime nga shtetet.

Është bërë përparim, por jo mjaftueshëm shpejt. Në vitin 2024, 47.3% e energjisë elektrike të Evropës u gjenerua nga burime të rinovueshme, me 65.5 GW kapacitet të ri fotovoltaik të instaluar në një vit. Energjia diellore u bë burimi kryesor i energjisë elektrike të BE-së për herë të parë në verën e vitit 2025. Këto janë shifra inkurajuese, por vetë Komisioni e pranon se ritmi është i pamjaftueshëm: arritja e objektivit prej 42.5% të burimeve të rinovueshme në konsumin total të energjisë deri në vitin 2030 do të kërkojë një rritje mesatare prej 2.6 pikësh përqindjeje në vit.

Në Itali, situata është edhe më prapa. Sipas Raportit të vitit 2025 mbi gjendjen e ekonomisë së gjelbër nga Fondacioni për Zhvillim të Qëndrueshëm, në vitin 2024, prodhimi i energjisë elektrike nga burimet e rinovueshme përbënte 49% të prodhimit kombëtar. Megjithatë, për të arritur objektivin prej 70% të NECP-së për vitin 2030, pjesa e burimeve të rinovueshme do të duhej pothuajse të dyfishohej në gjashtë vjet. Ky përshpejtim, sipas të dhënave, nuk ka ndodhur kurrë me ritmin e dëshiruar.

Një krahasim i vendeve evropiane zbulon se si kryeqytete të ndryshme kanë reaguar ndryshe: që nga viti 2019, Spanja ka dyfishuar kapacitetin e saj të energjisë nga era dhe dielli, duke shtuar mbi 40 gigavat. Si rezultat, çmimi i energjisë elektrike spanjolle tani ndikohet shumë më pak nga kostoja e gazit, e cila u rrit me 55% një ditë pas fillimit të luftës në Iran. Në Mbretërinë e Bashkuar, prodhimi i energjisë nga era arriti një nivel të ri prej 23,880 megavatësh më 26 mars, të mjaftueshme për të furnizuar me energji 23 milionë shtëpi. Sipas SolarPower Europe, që nga 1 marsi, përdorimi i energjisë diellore i ka kursyer Evropës më shumë se njëqind milionë euro në ditë.

Ndërkohë, Italia sapo ka shtyrë mbylljen e përhershme të termocentraleve të saj me qymyr deri në vitin 2038, 13 vjet pas afatit fillestar të vitit 2025. Katër termocentralet që janë aktualisht në gatishmëri (Fusina, Brindisi Sud, Torrevaldaliga Nord dhe La Spezia) mund të riaktivizohen nëse problemet e furnizimit përkeqësohen. Një zgjedhje e diktuar nga domosdoshmëria, sigurisht, por që pasqyron një ngurrim për të përqafuar energjinë e re të pastër.

Shkarkoni aplikacionin Newsmax Balkans:

Mund ta shkarkoni aplikacionin Newsmax Balkans nga Google Play dhe App Store.

Komente (0)