85 milimetër që ndalën një super-projekt, si ngeci hekurudha e Kinës në mes të shkretëtirës

Pamja duket pothuajse absurde. Një hekurudhë prej 234 kilometrash, e ndërtuar në shkretëtirën Gobi, me ura, infrastrukturë dhe funksionalitet të plotë, arrin në kufirin e Kinës dhe Mongolisë dhe ndalet atje. Jo sepse burimet ose teknologjia e disponueshme kanë mbaruar, por sepse kanë mbetur vetëm 20 kilometra që nuk janë përfunduar për 13 vjet.

Një projekt që filloi në vitin 2012 për të zgjidhur një nga problemet më të mëdha logjistike të Azisë, mbetet i papërfunduar në një pikë që duket pothuajse e parëndësishme në hartë.

Megjithatë, problemi nuk është i parëndësishëm. Në thelb qëndron një ndryshim prej vetëm 85 milimetrash në gjerësinë e shinave hekurudhore. Mongolia përdor gjerësinë sovjetike prej 1,520 mm, ndërsa Kina përdor gjerësinë ndërkombëtare prej 1,435 mm. Kjo distancë e vogël është e mjaftueshme për ta bërë të pamundur kalimin e të njëjtëve trena nga një vend në tjetrin, duke detyruar mallrat të transportohen në kufi. Në praktikë, kjo do të thotë vonesa, rritje të kostove dhe humbje të avantazhit kryesor që premton hekurudha.

Problemi 85 mm që bllokoi gjithçka

Projekti ishte hartuar për të transportuar sasi të mëdha qymyri dhe metalesh nga minierat e Mongolisë në industrinë kineze, pa pasur nevojë për radhë të pafundme kamionësh që kalonin Gobin. Faza e parë u përfundua në vitin 2022, me linjën që arrinte në kufi, duke ulur koston e transportit të qymyrit nga 32 dollarë në vetëm 8 dollarë për ton.

Megjithatë, pjesa thelbësore që do të lidhte dy rrjetet u la pas, duke e lënë projektin të papërfunduar aty ku kishte më shumë rëndësi.

Zgjidhja e preferuar është ndërtimi i një linje me dy binarë, në mënyrë që trenat mongolë dhe kinezë të mund të qarkullojnë pa transportim transbordi. Kjo është një lidhje ndërkufitare prej 19.5 kilometrash në Qafën Gashuun Sukhait, e cila përfshin gjithashtu ura deri në 31 metra të larta për të mbuluar ndryshimet në lartësi në të dyja anët. Kjo fazë filloi në vitin 2025, me një datë përfundimi të synuar në vitin 2027, megjithëse shumë tashmë e konsiderojnë afatin kohor tepër optimist.

Foto: Google

Pas problemit teknik, fshihet edhe një ngatërresë e madhe ekonomike... Mongolia ka rezerva të mëdha lëndësh të para, me depozitën Tavan Tolgoi të vlerësuar në 6.4 miliardë ton qymyr, ndërsa Oyu Tolgoi është ndër depozitat më të rëndësishme të bakrit dhe arit në botë, me një prodhim të parashikuar prej 500,000 ton bakri në vit deri në vitin 2030.

Megjithatë, vendi nuk ka qasje në det dhe është shumë i varur nga Kina për eksportet e tij, me rreth 90% të lëndëve të para që tashmë shkojnë atje.

Hekurudha mund të dyfishojë eksportet e Mongolisë nga 83 milionë në 165 milionë ton në vit, duke rritur ndjeshëm të ardhurat e saj. Megjithatë, në të njëjtën kohë, ajo forcon më tej varësinë ekonomike nga Kina, duke krijuar një ekuilibër delikat midis zhvillimit dhe varësisë.

Për Pekinin, rëndësia e projektit është po aq e madhe, pasi siguron akses të qëndrueshëm në lëndët e para kritike në një kohë tensionesh gjeopolitike dhe pasigurie në treg.

Shkretëtira që nuk fal gabimet

Sikur të mos mjaftonin të gjitha këto, ekziston edhe vetë Gobi. Një nga mjediset më të pafavorshme në planet, me temperatura që variojnë nga -40 gradë në dimër në mbi 40 gradë në verë. Këto luhatje ekstreme bëjnë që shinat të zgjerohen dhe tkurren, duke përshpejtuar konsumimin e tyre dhe duke rritur nevojat e mirëmbajtjes. Stuhitë e rërës mbulojnë shpesh linjat, ndërsa bora kufizon funksionalitetin në muajt e dimrit, duke krijuar një mjedis ku vihet në provë edhe inxhinieria më e sofistikuar.

Kështu, një projekt që mund të ndryshojë rrjedhat tregtare në të gjithë rajonin mbetet i bllokuar në fazat e tij përfundimtare. Jo për shkak të mungesës së ekspertizës apo financimit, por sepse këtu kryqëzohen detajet teknike, vështirësitë gjeografike dhe interesat politike dhe ekonomike.

Shkarkoni aplikacionin Newsmax Balkans:

Mund ta shkarkoni aplikacionin Newsmax Balkans nga Google Play dhe App Store.

Komente (0)